U nang buồng trứng chiếm tỉ lệ 3,6% các bệnh phụ khoa và dễ bị mắc trong độ tuổi sinh đẻ. Bệnh nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ biến chứng thành ung thư buồng trứng, gây nguy hiểm đến tính mạng chị em và ảnh hưởng đến khả năng có con.
U nang buồng trứng ảnh hưởng như thế nào đến khả năng sinh sản?
Theo các bác sĩ sản phụ khoa ở Bệnh viện Đức Phúc, u nang được chia làm hai loại gồm u nang thực thể và u nang cơ năng.
U nang cơ năng
Thường ở dạng lành tính, tiêu biến sau một thời gian phát triển và ít gây ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản của người phụ nữ.
U nang cơ năng là gì?
U nang cơ năng thực chất là sự phát triển không bình thường của các nang noãn (hay gọi là trứng) do các rối loạn sinh lý trong cơ thể. Tuy nhiên, những u nang này là hiện tượng bình thường tự nhiên, chứ không phải do những tổn thương của buồng trứng gây ra.
Nang cơ năng buồng trứng là loại u lành tính, không phải do bệnh lý. Về bản chất, các loại u nang buồng trứng cơ năng như u nang noãn, u nang hoàng thể, u nang hoàng tuyến hoàn toàn không gây nguy hiểm.
Biểu hiện bệnh u nang cơ năng
Thuật ngữ “cơ năng” xuất phát từ nguyên nhân u nang đó không do bệnh nào gây ra, đồng thời có thể tự tiêu biến đi, chúng có thể xuất hiện ở một hoặc cả hai bên buồng trứng. U nang cơ năng buồng trứng thường sẽ tự biến mất sau vài chu kì kinh nguyệt, song nếu nang tồn tại hơn 60 ngày cần theo dõi vì rất có thể đó là u nang thực thể.
Tuy nhiên trong một số ít trường hợp, u nang cơ năng có thể biến chứng gây vỡ nang, xoắn nang. Khi vỏ nang có chứa các mạch máu, thì hoàn toàn có thể gây ra hiện tượng chảy máu trong tử cung. Nghiêm trọng hơn, khi xảy ra tình trạng vỡ nang hay xoắn nang buồng trứng, người bệnh sẽ phải đối mặt với các triệu chứng đau bụng dữ dội, ngoài ra một số bệnh nhân do chảy máu quá nhiều phải tiến hành mổ cấp cứu, để tránh nguy hiểm đến tính mạng.
U nang thực thể
U nang phát triển nhưng khó có thể tự biến mất, cần đến sự can thiệp của bác sĩ.
Các loại u nang thực thể
U nang thực thể có ba loại chính là u nang nước, u nang nhầy và u nang bì. U nang thực thể phát triển âm thầm gần như không có triệu chứng. U nang buồng trứng thực thể khi phát triển lớn có thể biến chứng, gây vô sinh hiếm muộn. Nếu khối u phát triển quá lớn ở hai buồng trứng và không còn nang lành thì khả năng sinh sản bị mất hoàn toàn.
Biến chứng khi mắc u nang thực thể
Biến chứng thường gặp nhất ở dạng u nang này là xoắn khối u, hay xảy ra ở những u nang có cuống dài, đường kính khoảng 8-10cm. Dễ xoắn nhất là u nang bì. Nếu được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời thì tiên lượng sẽ tốt.
Khi để lâu ngày, khối u có thể vỡ hoặc hoại tử, nhiễm trùng và gây nguy cơ tử vong. Vỡ nang là biến chứng ít gặp, thường xảy ra với u nang nước do có vỏ mỏng. Đây là hậu quả của xoắn cuống nang mà không được cấp cứu kịp thời, tác động lực mạnh khi thăm khám hoặc chấn thương ở vùng bụng.
Đặc biệt, bệnh nhân bị u nang buồng trứng có thể gặp các biến chứng như: Vô sinh, sảy thai, đẻ non, đẻ khó. Một số trường hợp gây ung thư hóa, chủ yếu là loại u nang nước, nang nhầy.
Trong trường hợp không nắm rõ được khối u, các bác sĩ khuyên rằng nên nhanh chóng thăm khám ở những bệnh viện chuyên khoa uy tín để xác định tình trạng khối u và thực hiện theo chỉ định của bác sĩ. Nếu cần thiết phải xử trí sớm để tránh ảnh hưởng tới sức khỏe và khả năng sinh sản.
Phụ nữ mắc u nang buồng trứng nên đông trứng hoặc đông noãn không?
Để u nang buồng trứng không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, nhiều chị em đã xem xét đến việc đông lạnh trứng hoặc đông noãn.
Khi bỏ các u nang buồng trứng bằng phẫu thuật, các mô buồng trứng lành sẽ bị tổn thương và số lượng trứng thấp hơn. Do đó, chị em nào đang chuẩn bị phẫu thuật u nang buồng trứng thì nên cân nhắc việc đông lạnh trứng hoặc phôi trước khi phẫu thuật. Trứng được lưu giữ bằng kỹ thuật trữ lạnh nhanh, chất lượng như trứng tươi; sau khi rã đông và thực hiện thụ tinh nhân tạo có tỷ lệ đậu thai lâm sàng đạt 50%. Kỹ thuật áp dụng cho phép lưu trữ trứng, tinh trùng, phôi dài ngày trong môi trường nitơ lỏng âm 196 độ C.
Phương pháp trữ lạnh trứng, noãn này giúp cho những người mắc u nang buồng trứng, ngườ mắc bệnh lý ung thư giai đoạn sớm (cần điều trị hóa chất, tia xạ), người có bệnh tự miễn như lupus ban đỏ hoặc một số bệnh lý khác, trong quá trình điều trị có nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản; suy buồng trứng do thuốc… vẫn có thể trữ lạnh trứng để phục vụ cho sinh sản sau này.
Thạc sĩ, Bác sĩ CKI La Thảo là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực Hỗ trợ sinh sản với hơn 10 năm kinh nghiệm điều trị vô sinh hiếm muộn. Bà nổi tiếng với tỷ lệ thành công cao trong các ca IVF khó.
